Dwie technologie pakowania dominują dziś w przemyśle spożywczym: flowpack (HFFS — Horizontal Form Fill Seal) i VFFS (Vertical Form Fill Seal). Obie tworzą opakowanie z rolki folii, napełniają je produktem i szczelnie zgrzewają — ale robią to w zupełnie inny sposób i dla zupełnie różnych zastosowań. Wybór między nimi nie jest kwestią preferencji, lecz dopasowania technologii do konkretnego produktu, wydajności i warunków produkcyjnych.
SPIS TREŚCI
ToggleJak działa flowpack — poziome pakowanie produktów stałych
Flowpack to technologia pakowania poziomego. Produkt układany jest na poziomym przenośniku zasilającym i wsuwa się do rękawa formowanego z folii nawijającej się z rolki. Maszyna wykonuje trzy zgrzewy: jeden wzdłużny (spinający boczne krawędzie rękawa) oraz dwa poprzeczne — jeden zamykający opakowanie od przodu, drugi od tyłu — z jednoczesnym odcięciem gotowej paczki.
Kluczową cechą flowpacku jest to, że produkt przez cały czas spoczywa na podłożu lub przenośniku. Oznacza to, że technologia ta nadaje się przede wszystkim do produktów o określonym kształcie, które można ułożyć i podać w sposób powtarzalny — tabliczek, batonów, ciastek, waflów, bułek, a nawet artykułów niespożywczych.
SACMI oferuje w obszarze flowpacku trzy linie urządzeń dostosowane do różnych wymagań produkcyjnych:
HPS 20 — maszyna do średnich wydajności, prosta w obsłudze, przeznaczona zarówno do ręcznego nakładania produktów, jak i do synchronizacji z automatycznym systemem wtaktowywania. Szczęki zgrzewające (pojedyncze lub podwójne) dobierane są do konkretnej aplikacji. Szczególnie sprawdza się w zakładach pakujących zróżnicowany asortyment w krótkich seriach — łatwość przezbrojenia to jej wyróżnik.
HPS 50 — model dla wymagających większej prędkości pakowania lub bardziej rozbudowanego systemu podawania produktu. Wyposażony w szczęki nawet poczwórne oraz w system automatycznej zmiany folii. W połączeniu z cztero- lub sześciopasowym podajnikiem produktu zapewnia ciągłość produkcji bez przerw na wymianę rolki. Sterowanie przez sterownik B&R gwarantuje synchronizację podzespołów i powtarzalność opakowań.
JT Advance — flagowe urządzenie flowpack SACMI, zaprojektowane w szwajcarskim centrum badań i rozwoju w Neuhausen. Prędkość przesuwu folii wynosi tu 150 m/min, co przekłada się na nawet 1500 paczek na minutę. Automatycznie regulowany docisk elementów zgrzewających i automatyczny system prowadzenia folii gwarantują opakowania najwyższej jakości przy maksymalnej wydajności. To maszyna dla zakładów, w których liczy się każda sekunda cyklu produkcyjnego.
Jak działa VFFS — pionowe pakowanie produktów sypkich i porcjowanych
VFFS to technologia pakowania pionowego. Folia z rolki formowana jest w pionowy rękaw, który schodzi ku dołowi. Produkt dozowany jest z góry przez tunel do wnętrza rękawa, po czym maszyna wykonuje zgrzewy poprzeczne — zamykający dno następnego opakowania i zamykający górę właśnie napełnionego — jednocześnie odcinając gotową paczkę.
Pionowy kierunek procesu oznacza, że produkt nie musi mieć stałego kształtu ani być podawany jeden po drugim — może być wsypywany, wlewany lub dozowany wagowo. VFFS jest naturalnym wyborem do produktów sypkich, granulowanych, kawałkowych lub płynnych, które można swobodnie dozować grawitacyjnie lub objętościowo.
SACMI oferuje w tej technologii dwa modele:
VPS 25C — pionowa maszyna VFFS pracująca w trybie ciągłym (CFM). Zastosowanie najwyższej klasy komponentów — serwo silniki napędzające szczęki zgrzewające i pasy przesuwu folii niezależnie od siebie, podciśnieniowe pasy ciągnące folię, sterowanie Allen Bradley — pozwoliło zbudować maszynę sprawdzającą się w najtrudniejszych warunkach produkcyjnych. Współpracuje z wagami wielogłowicowymi, wagami liniowymi, dozownikami objętościowymi i śrubowymi. Wysoka higiena pracy i łatwy dostęp do kluczowych podzespołów to jej standardowe cechy.
VPS 40C — większy model z tej samej serii, przeznaczony do dużych opakowań. Szczęki zgrzewające poruszają się tu zarówno poziomo (wykonując zgrzew poprzeczny), jak i pionowo — ruch towarzyszący folii podczas zgrzewania — co pozwala osiągnąć znacznie wyższą wydajność. Obsługuje folie o szerokości do 880 mm, co w połączeniu z szeroką szczęką zgrzewającą umożliwia tworzenie dużych opakowań bez utraty tempa produkcji.
Kiedy wybrać flowpack, a kiedy VFFS?
Nie ma jednej odpowiedzi — wybór zależy od kombinacji kilku czynników.
Rodzaj produktu
Flowpack to technologia dla produktów o stałym kształcie, które można powtarzalnie ułożyć na przenośniku i podać do maszyny jeden po drugim: tabliczki, batoniki, ciastka, wafle, bułki, artykuły farmaceutyczne. Produkt musi być wystarczająco sztywny, by przebyć przenośnik zasilający bez odkształceń.
VFFS to wybór dla produktów sypkich, nieregularnych, granulowanych lub płynnych: orzechy, chipsy, drażetki, cukierki kawałkowe, cukier, kawa, ryż, żelki, granulaty, a także produkty mrożone. Forma produktu nie ma znaczenia — liczy się możliwość precyzyjnego dozowania.
Wymagana wydajność
Flowpack — szczególnie w wersji JT Advance — osiąga prędkości do 1500 paczek na minutę i jest technologią dominującą przy bardzo wysokich wydajnościach pakowania jednostkowego. VFFS pracuje zwykle w zakresie kilkuset opakowań na minutę, ale przy produktach sypkich nie ma alternatywy, która zapewniłaby porównywalną szczelność i dokładność dozowania.
Przestrzeń produkcyjna
Maszyna flowpack to urządzenie poziome — wymaga miejsca wzdłuż linii (długość przenośnika zasilającego + długość maszyny). VFFS zajmuje mniej miejsca wzdłużnie, ale wymaga odpowiedniej wysokości dla dozownika umieszczonego nad maszyną. W halach o ograniczonej wysokości stropu może to być ograniczenie.
Rodzaj folii i opakowania
Obie technologie obsługują szerokie spektrum materiałów opakowaniowych: folie laminowane, folia na bazie papieru, folie biodegradowalne. Flowpack SACMI obsługuje też folie spajane na zimno (cold seal), co jest wymagane przy produktach wrażliwych na temperaturę — np. kremach, farszach, produktach z zawartością tłuszczu wrażliwego na ciepło. VFFS standardowo stosuje zgrzew termiczny.
Integracja z systemem podawania
Flowpack wymaga precyzyjnego podawania produktu jeden po drugim — przy wysokich wydajnościach konieczne są roboty pakujące (np. FAST PICKER) lub rozbudowane automatyczne systemy dystrybucji rzędów. VFFS integruje się z wagami wielogłowicowymi, które precyzyjnie porcjują produkty sypkie, eliminując potrzebę podawania jednostkowego.
Kiedy stosuje się obie technologie jednocześnie?
W dużych zakładach spożywczych flowpack i VFFS często współistnieją na tej samej hali — obsługując różne linie produktowe. SACMI jako integrator kompletnych linii pakujących projektuje systemy, w których oba typy maszyn są zasilane przez wspólną infrastrukturę dystrybucji produktu i buforowania, co pozwala na optymalne wykorzystanie przestrzeni i zasobów ludzkich.
Systemy buforowania — istotny element każdej wydajnej linii — pozwalają na chwilowe przechowanie produktu w momencie przestoju maszyny pakującej, niezależnie od tego, czy jest nią flowpack, czy VFFS. Dzięki temu linia procesowa pracuje bez przerw, a straty produktu podczas przezbrojeń są minimalne.
Podsumowanie — tabela decyzyjna
| Kryterium | Flowpack (HFFS) | VFFS |
| Typ produktu | Stały kształt, możliwy do ułożenia | Sypki, granulowany, kawałkowy |
| Wydajność szczytowa | Do 1500 szt./min (JT Advance) | Do kilkuset szt./min |
| Przestrzeń | Pozioma — wymaga długości | Pionowa — wymaga wysokości |
| Dozowanie | Przenośnik zasilający, roboty | Wagi wielogłowicowe, dozowniki |
| Folie cold seal | Tak | Rzadko |
| Folie biodegradowalne | Tak | Tak |
| Typowe produkty | Batony, ciastka, wafle, bułki | Chipsy, orzechy, drażetki, granulaty |
| Maszyny SACMI | HPS 20, HPS 50, JT Advance | VPS 25C, VPS 40C |
Dobór właściwej technologii to decyzja projektowa, którą warto podjąć jak najwcześniej — najlepiej jeszcze przed wyborem konkretnego modelu maszyny. Zespół SACMI Packaging & Chocolate dysponuje blisko dwudziestoletnim doświadczeniem w projektowaniu kompletnych linii pakujących i dobierze rozwiązanie dopasowane do produktu, wydajności i warunków zakładu.
Więcej o ofercie maszyn pakujących SACMI: sacmi.com.pl/primary-packaging
